Regionale kracht in grotere onderwijsregio
De kracht van regionale samenwerking zit in het delen van successen en het leren van elkaar. In de Gooi- en Vechtstreek weten onderwijsbesturen daar alles van. “Als bepaalde initiatieven bij ons goed werken, delen we die met de hele regio. Andersom leren wij ook van wat elders succesvol is,” vertelt Renske Bootz, projectleider van de samenwerking in de regio. Samen met Marieke Doddema, voorzitter van het College van Bestuur bij Proceon scholengroep, werkt zij aan toekomstgericht onderwijs in Gooi- en Vechtstreek en Onderwijsregio Midden-Nederland.
Kracht van kleinschalige samenwerking
Marieke vertelt hoe de samenwerking binnen Gooi- en Vechtstreek oorspronkelijk begon binnen de RAL- en RAP-regio: “We waren veel met elkaar in overleg, maar de plannen waren niet altijd concreet. Toen we Renske Bootz als projectleider erbij haalden, nam de intensiteit van de samenwerking toe en boekten we daadwerkelijk resultaat. Nu zorgen we tijdens de bijeenkomsten voor effectieve kennisdeling en concrete stappen.”
De RAP-regio bestond uit elf besturen met een diverse samenstelling. “Wij hebben een mooie mix: grote besturen, eenpitters en scholen voor speciaal onderwijs. Het weerspiegelt perfect de onderwijsmaatschappij in onze regio,” aldus Renske
De kleinschalige opzet was succesvol. “Je hebt voldoende slagkracht zonder dat het een onoverzichtelijk geheel wordt. De bereidheid om elkaar echt te zien als collega’s en te zeggen ‘wij gaan de samenwerking aan’ was er. We richten ons op het belang van het onderwijs in de hele regio.”
De stap naar een grotere regio
Toen duidelijk werd dat de RAP-regio zou opgaan in Onderwijsregio Midden-Nederland, was er volgens Marieke dan ook enige aarzeling. “We moesten wennen aan het idee om met 85 besturen samen te werken in plaats van met elf. We hadden een hechte samenwerking opgebouwd en de vraag was of we die dynamiek konden vasthouden op grotere schaal.”
Deze zorgen maakten echter snel plaats voor het zien van nieuwe kansen en mogelijkheden. “Als subregio krijgen we nu de ruimte om samen initiatieven op te pakken en succesvolle projecten uit te breiden naar de hele onderwijsregio. We merken nu al dat we veel van elkaar kunnen leren en dat de kennisdeling vruchten afwerpt.”
Nieuwe initiatieven
De krachtige samenwerking heeft al geleid tot diverse initiatieven:
- HR-netwerk: HR-medewerkers van de verschillende besturen maken gezamenlijke afspraken. Zo wordt concurrentie op het gebied van arbeidsvoorwaarden vermeden en is er een eenduidige aanpak bij het inschalen van zij-instromers.
- Samenwerking met vakprofessionals: Inzet van tijdelijk vervangend personeel om lerarentekort op te vangen.
- Praktijkervaring voor leerlingen: Een ‘dagje leerkracht’ geeft leerlingen uit het voortgezet onderwijs de kans om in de praktijk te ervaren hoe het is om voor de klas te staan.
Aanpak lerarentekort
In de regio Gooi- en Vechtstreek staat ook het lerarentekort hoog op de agenda. Het gaat niet alleen om het aantrekken van nieuw talent, maar ook om het vasthouden van starters. “Er haken veel mensen af in de eerste jaren. Starters verdienen extra aandacht en begeleiding, zodat je de drempel aan de voordeur verlaagt én de achterdeur dichthoudt,” benadrukt Marieke.
Daarnaast groeit de interesse om via een zij-instroomtraject voor de klas te gaan staan, maar er is meer aanbod dan scholen kunnen opvangen. “Er is een groeiend aanbod van zij-instromers, maar wij kunnen niet iedereen plaatsen. Besturen kijken daarom kritisch waar zij-instromers het beste opgeleid kunnen worden, bijvoorbeeld door specifieke scholen als opleidingsschool aan te wijzen.” Renske voegt hieraan toe: “We moeten ook kritisch kijken of er andere manieren zijn om mensen op te leiden voor het onderwijs. Er is mogelijk veel potentieel dat we missen omdat de huidige opleidingsvormen niet voor iedereen passend zijn.”
Anders organiseren
De besturen in de regio kijken ook met elkaar naar nieuwe onderwijsvormen om goed onderwijs te realiseren met minder leerkrachten. “We hebben een budget beschikbaar gesteld zodat scholen kennis kunnen maken met anders organiseren van het onderwijs, zoals unitonderwijs. Scholen die interesse hebben, worden gekoppeld aan ervaren bureaus en de onderzoeksfase financieren we regionaal,” legt Renske uit.
Maatwerk is hierbij belangrijk want niet elke onderwijsvorm past bij iedere school. “Unitonderwijs is bijvoorbeeld niet voor elke school geschikt, omdat dit soms botst met de visie van het team. Ook is het in bepaalde schoolgebouwen simpelweg niet mogelijk,” merkt Marieke op.
Collegialiteit in de regio
Wat opvalt in de regio is de duidelijke verschuiving van concurrentie naar collegialiteit. “Als bestuurder moet je voorbeeldgedrag laten zien door constructief in gesprek te gaan en niet alleen aan je eigen organisatie te denken. Je moet je echt verantwoordelijk voelen voor alle kinderen in de regio. Deze houding zorgt voor een cultuur waarin kennis en ervaring breed worden gedeeld,” aldus Marieke.
“Je merkt nu al dat het vrij makkelijk is om zaken zowel in onze eigen regio als in Onderwijsregio Midden-Nederland op te pakken. Iedereen is met dezelfde thema’s bezig en als je al die inzichten en praktijkervaring bij elkaar legt, dan versterk je elkaar. Dan is één plus één echt drie,” besluit Renske.
Bio: Marieke Doddema is voorzitter van het College van Bestuur bij Proceon scholengroep in Hilversum. Renske Bootz is projectleider (voormalige RAP-)regio Gooi- en Vechtstreek. Samen stimuleren zij een hechtere samenwerking binnen de Gooi- en Vechtstreek én de bredere Onderwijsregio Midden-Nederland.
