Goede begeleiding van leerkrachten hoeft niet intensief of tijdrovend te zijn. Op De Klimop, een school voor gespecialiseerd onderwijs voor zeer moeilijk lerende kinderen (ZML) in Hilversum, werkt psycholoog Lisa de Bock met beeldcoaching: een manier van reflecteren waarbij korte video-opnamen uit de lespraktijk het uitgangspunt vormen. De aanpak blijkt waardevol voor zowel startende als ervaren leerkrachten en draagt bij aan werkplezier en professionele groei.
Leren door te kijken naar wat er gebeurt
Lisa volgt momenteel een training beeldcoaching bij Marijke Bouwhuis en past de aanpak direct toe binnen haar school in het gespecialiseerd onderwijs. “Hier is het heel gebruikelijk om intensief te kijken naar interactie en ontwikkeling. Beeldcoaching sluit daar goed op aan, omdat je letterlijk ziet wat er gebeurt tussen leerkracht en leerling. Je kijkt samen naar heel concrete momenten uit de les. Dat maakt gesprekken scherp, herkenbaar en eerlijk. Je ziet niet alleen wat lastig is, maar vooral wat al goed gaat.”
Een beeldcoachtraject begint altijd bij de leervraag van de leerkracht. Op basis daarvan filmt Lisa korte fragmenten in de klas, die ze samen met de leerkracht terugkijkt. “Je kunt pauzeren, terugspoelen en precies kijken: wat gebeurt hier? Hoe is bijvoorbeeld het oogcontact, het taalgebruik, de mimiek? In tien seconden zie je ongelooflijk veel.”
Dat maakt het verschil met andere observatiegesprekken. “Die bespreek je vaak pas dagen later en is het moment al vervaagd. Wanneer leerkrachten zichzelf op beeld terugzien, kunnen ze het moment en hun gevoel erbij goed terughalen. Soms benoemen ze dan dingen die je als coach niet direct ziet, maar die wel van invloed zijn op hun handelen.”
Versterken in plaats van verbeteren
De focus van beeldcoaching ligt bewust op versterken. “We zoeken naar momenten die laten zien waar iemands kracht zit. Van daaruit kijk je: wat wil je verder ontwikkelen? Dat werkt motiverend en geeft vertrouwen.”
Die aanpak raakt volgens Lisa aan meer dan alleen vaardigheden. “Het gaat ook over ‘wie wil ik zijn als leerkracht?’. Door letterlijk te zien wat je goed doet, groeit het zelfvertrouwen. Leerkrachten ervaren: dit kan ik, dit ben ik voor de klas.”
Coaching voor startende én ervaren leerkrachten
Lisa startte haar eerste traject met een zij-instromende collega, maar merkte al snel meer interesse bij het team. Ook ervaren leerkrachten meldden zich aan. “Het zijn korte trajecten, met maar een paar gesprekken. Maar ze geven wel een sterke positieve impuls. Dat kan net het verschil maken om met energie voor de klas te blijven staan.”
Beeldcoaching past goed bij de manier van werken op De Klimop. “We zijn gewend om te reflecteren en om met beeld te werken. Daardoor is de drempel laag. Maar ik hoor van collega’s uit het regulier onderwijs dat die drempel soms hoger is. Tegelijkertijd zie je dat leerkrachten het als heel waardevol ervaren als ze eenmaal over die drempel zijn gestapt.”
Hoe beeldcoaching structureel op De Klimop wordt ingebed, wordt nog verder verkend. “Ik wil eerst de training afronden en daarna kijken hoe het past binnen onze kwaliteitscyclus. Maar ik zie veel mogelijkheden, bijvoorbeeld voor startende leerkrachten en maar ook als onderdeel van de wekelijkse klasbezoeken die er al zijn,” aldus Lisa.
Beeldcoaching in de regio
In Gooi- en Vechtstreek, een subregio van Onderwijsregio Midden-Nederland, volgen meerdere onderwijsprofessionals de opleiding beeldcoaching. Besturen in deze regio zien beeldcoaching als een goede manier om leerkrachten te ondersteunen in hun dagelijkse praktijk en het zorgt ervoor dat zij vitaal en met plezier in het onderwijs kunnen werken.
In schooljaar 2026–2027 wordt de opleiding opnieuw aangeboden aan medewerkers van zo’n 100 scholen in de regio. Lees hier meer!
