Hij begon in het basisonderwijs en werkte later in cluster 4 met leerlingen met psychiatrische en gedragsproblemen. Op een ervaringsgerichte school ontdekte hij wat er gebeurt als je niet begint bij de les, maar bij het kind. Welbevinden en betrokkenheid als kompas.
Gerbert Sipman is senior onderzoeker bij het lectoraat Samen Opleiden en Professionaliseren, onderdeel van Partners in Opleiding en Ontwikkeling (Marnix Academie).
Uit zijn eerste jaren in het regulier onderwijs herinnert hij zich onder andere de dag na 9/11. De kleuters kwamen de klas in met de onrust van hun ouders in hun lijf. Buiten speelden ze vliegtuigjes na die tegen elkaar botsten. In de bouwhoek bouwden ze torens en lieten ze instorten. “In mijn oude denken zou ik gedacht hebben: ‘Dan krijgen we ruzie.’ Maar dit was de manier waarop zij dit verwerkten.”
Terwijl hij vertelt, volgen zijn enthousiaste handgebaren de lijn van zijn verhaal. De rode draad wordt al snel zichtbaar: eerst kijken wat er nodig is, dan pas handelen. Toen hij later promoveerde op ‘het versterken van de pedagogische tact van leerkrachten via de intuïtie’, ontdekte hij een interessante bijvangst.
“Ik zie het onderwijs weer zitten,” zeiden deelnemers. “Ik weet weer wat mijn verantwoordelijkheid is, en wat ik kan laten.” Daar ontstond Gerberts spoor richting veerkracht.
De Leerkracht Veerkracht Toolkit
Gerbert ontwikkelde de toolkit samen met studenten, starters, schoolopleiders en collega’s vanuit zowel de Marnix Academie als het werkveld. “Het zijn 21 tools,” vertelt hij. “Over verschillende kanten van veerkracht. Professioneel, emotioneel, motivationeel en sociaal.”
De tools zijn praktisch en direct te gebruiken. Wat hij niet had verwacht, is hoe ver het zich verspreidde. “Teams gebruiken het. Schoolleiders. Ik hoor dat iemand het inzet in groep 7 en 8.”
Hij lacht breed. “Het project is al 2,5 jaar afgerond en toch is het nog steeds een project waar ik in mijn week veel tijd aan besteed.”
Wat een thema-aanvraag oplevert in de praktijk
Vanuit de collectieve ambitie van de Onderwijsregio Midden-Nederland PO om voldoende onderwijsprofessionals en leidinggevenden te behouden en aan te trekken, kwam de vraag bij hem terecht: “Kunnen we hier meer mee? Kunnen we dit verder ontwikkelen en delen?”
Die thema-aanvraag maakt het mogelijk om hier tijd en ruimte voor te maken. Vanuit de gedachte verbinden, versterken en vernieuwen zijn ze met drie besturen uit de regio gaan onderzoeken hoe ze de Leerkracht Veerkracht Toolkit voor hun scholen praktisch zouden kunnen inzetten.
Hij pakt het aan zoals hij altijd werkt, samen met zijn collega’s binnen zowel het lectoraat (in dit geval Marten van Straten en Mascha Braak) als het werkveld.
“We hebben eerst in kaart gebracht wat er al gebeurde, wat de behoeften waren en wat organisaties zelf al deden. Dan ga je kijken wat passend is om het vervolgens samen met de praktijk te ontwikkelen.” Dan kom je steeds terug bij dezelfde vraag: wat is hier nodig?
“Je ziet dat het overal anders uitpakt,” zegt Gerbert. Bij De Oorsprong ontstond een vraag over hun modules en leerlijnen rond gedrag en feedback in e-Wise, die mogelijk breed binnen het bestuur ingezet kunnen worden.
Bij Delta de Bilt wordt er door middel van aanvullend onderzoek en gesprekken in de scholen gekeken hoe het op een diepere laag in de organisatie kan landen en hoe het beter kan aansluiten bij de bestaande werkwijze.
Bij Vechtstreek en Venen en Stichting Auro komt het traject samen met andere ontwikkelingen. Zij werkten al aan een inductietraject voor starters en zochten naar inhoudelijke invulling. Daar wordt de toolkit nu in verweven en verder doorontwikkeld.
“Wij bepalen niet wat passend is. Dat onderzoeken we in samenwerking met de schoolbesturen. We starten bij hen.” Per bestuur ziet dat er net weer anders uit, maar het laat zien wat er mogelijk is als je hier samen in optrekt.
Van beginpunt naar beweging
Dat maakt de toolkit een beginpunt. Als mensen dezelfde taal gaan spreken over veerkracht, in teams, tussen scholen en in de regio, ontstaat er beweging in het hele systeem. Dan wordt het onderdeel van de cultuur.
Het effect van deze thema-aanvraag blijft niet beperkt tot de besturen die nu meedoen.
“Wat werkt, maken we beschikbaar voor anderen. Andere scholen kunnen hier ook op aansluiten, als ze dat willen.”
Gerberts deur staat in ieder geval open.
Benieuwd naar de Leerkracht Veerkracht Toolkit?
Kijk hier voor een gratis download van de toolkit, de bijbehorende praatplaat en overige materialen.
Wil je meer weten over deze thema-aanvraag?
Kijk hier voor deze en andere thema-aanvragen.
